Bron: Tweeluik van Joseph Beuys - Opfer und Erlösung

Humanisme en religie in de renaissance en de vroeg­moderne tijd

Van Erasmus naar Schleiermacher

De geschiedenis van humanisme en religie beslaat zo’n vijfentwintig eeuwen en gaat terug tot de klassieke oudheid. Het werk van denkers uit de renaissance en de vroegmoderne tijd balanceert tussen een spirituele en een aardse, en een religieuze en een seculiere visie op het leven en op de wereld. Wat kunnen we vandaag de dag daaruit opmaken? 

Per college staat een filosoof of theoloog centraal. Als eerste Erasmus die een humanistisch christendom voor ogen had. Luther meende dat de vrije wil niet bestaat en Abarbanel gaf aan dat de Messias in ons woont. Descartes en Voetius stelden de rede tegenover de voorbeschikking, en Pascal sprak over de redenen van het verstand en de redenen van het hart. Spinoza zag God in de natuur en Shawkani uitte zich tegen de blinde navolging. Schleiermacher, tot slot, schreef dat religie tussen gevoel en verstand zit.  

Geen waarheden en zekerheden

In acht interactieve bijeenkomsten duidt Laurens ten Kate fragmenten van deze denkers, waarbij duidelijk wordt dat het geloof in de mens en het afscheid van de goden geen nieuwe waarheden en zekerheden opleverden. Integendeel: de mens wordt voor zichzelf meer en meer een vraag.

Deze cursus maakt deel uit van de leergang ‘De mens als vraag naar de mens: Denkers tussen humanisme en religie in de westerse cultuurgeschiedenis’.

Het programma:

Dag 1:
Erasmus – naar een humanistisch christendom

Dag 2:
Luther – de vrije wil bestaat niet…

Dag 3:
Abarbanel – de Messias woont in ons…

Dag 4:
Descartes en Voetius – de rede tegenover de voorbeschikking

Dag 5:
Pascal – de redenen van het verstand en de redenen van het hart

Dag 6:
Spinoza – God in de natuur

Dag 7:
Al-Shawkani – tegen de blinde navolging

Dag 8:
Schleiermacher – religie tussen gevoel en verstand

Extra informatie:

Cursusdata: 8 en 15 februari 2027; 1, 8, 15 en 22 maart 2027; 5 en 12 april 2027

Studiemateriaal: Voor deze cursus wordt de volgende literatuur aanbevolen, maar deze is niet verplicht: Laurens ten Kate en Marcel Poorthuis (red.), 25 Eeuwen theologie. Teksten en toelichtingen (Amsterdam: Boom, 2017). Na afloop van de cursusbijeenkomst stuurt de docent de presentatieslides.

Voorkennis:

Er is geen specifieke voorkennis vereist. De docent presenteert de stof op een toegankelijke manier en herhaalt belangrijke onderwerpen regelmatig. Tijdens de colleges is er ruimte voor vragen en gedachtewisseling.

Cursuscode: 4W7 150

Werkvorm: Hoorcollege

Docent(en)

Foto van docent Laurens ten Kate

Laurens ten Kate

Universitair hoofddocent Filosofie en Religie­-wetenschap en bijzonder hoogleraar Vrijzinnige religiositeit en huma­­nisme, beide aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht. Ook is hij docent aan de Internationale School voor Wijsbegeerte te Leusden.

Meer informatie

Locatie: Rotterdam

Bekijk de extra informatie op de HOVO Brabant website

Docent(en)

Foto van docent Laurens ten Kate

Laurens ten Kate

Universitair hoofddocent Filosofie en Religie­-wetenschap en bijzonder hoogleraar Vrijzinnige religiositeit en huma­­nisme, beide aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht. Ook is hij docent aan de Internationale School voor Wijsbegeerte te Leusden.

Informatie

  • Startdatum: 8 februari 2027
  • Einddatum: 12 april 2027
  • Dag: Maandag
  • Tijd: 13:15 – 15:00 uur
  • Aantal colleges: 8 bijeenkomsten
  • Categorie: Wijsbegeerte
  • Prijs: 310,00