Humanisme en religie in de renaissance en de vroegmoderne tijd
Van Erasmus naar Schleiermacher
De geschiedenis van humanisme en religie beslaat zo’n vijfentwintig eeuwen en gaat terug tot de klassieke oudheid. Het werk van denkers uit de renaissance en de vroegmoderne tijd balanceert tussen een spirituele en een aardse, en een religieuze en een seculiere visie op het leven en op de wereld. Wat kunnen we vandaag de dag daaruit opmaken?
Per college staat een filosoof of theoloog centraal. Als eerste Erasmus die een humanistisch christendom voor ogen had. Luther meende dat de vrije wil niet bestaat en Abarbanel gaf aan dat de Messias in ons woont. Descartes en Voetius stelden de rede tegenover de voorbeschikking, en Pascal sprak over de redenen van het verstand en de redenen van het hart. Spinoza zag God in de natuur en Shawkani uitte zich tegen de blinde navolging. Schleiermacher, tot slot, schreef dat religie tussen gevoel en verstand zit.
Geen waarheden en zekerheden
In acht interactieve bijeenkomsten duidt Laurens ten Kate fragmenten van deze denkers, waarbij duidelijk wordt dat het geloof in de mens en het afscheid van de goden geen nieuwe waarheden en zekerheden opleverden. Integendeel: de mens wordt voor zichzelf meer en meer een vraag.
Deze cursus maakt deel uit van de leergang ‘De mens als vraag naar de mens: Denkers tussen humanisme en religie in de westerse cultuurgeschiedenis’.