Bron: Hier laat de geschiedenis van de Aarde zich lezen als de pagina’s in een boek: laag na laag na laag. Gesteentelagen in het klif bij Zumaia, Spanje. Foto: Marcel van Schoor

Het verhaal van de aarde - deel 2

Het wordingsverhaal van de planeet waarop we leven is even indrukwekkend als complex. Het maakt nieuwsgierig naar hoe de aarde is ontstaan en hoe we dat ontdekten. In deze collegereeks staat de bewogen aardgeschiedenis centraal.

Van een verzengend heet begin tot de levensvriendelijke planeet van nu. In dit tweede deel kijken we naar de fascinerende aard­geschiedenis met aandacht voor het verloop van de geologische en biologische ontwikkelingen op de planeet. Zij omvatten processen die elkaar vanaf een vroeg begin tot vandaag de dag op allerlei niveaus beïnvloeden. Sommige veranderingen zijn onomkeerbaar, andere hebben een cyclisch karakter.  

Vertrouwde en onbekende processen

Er zijn veranderingen waarmee we vertrouwd zijn, zoals de wisselingen van de seizoenen. Maar er zijn ook processen die vanwege de lange duur buiten onze waarneming vallen, die moeilijk te bevatten of te begrijpen zijn, en processen waarvan we (nog) geen weet hebben. Marcel van Schoor laat in zes colleges zien dat al die processen de aarde hebben gemaakt tot wat deze nu is: een bewoonbare planeet die gestoffeerd wordt met een grote verscheiden­heid aan levensvormen.

 

Deze cursus maakt deel uit van de leergang ‘Planeet aarde en het leven: een verbonden geschiedenis’. 

Het programma:

Dag 1:
Inleiding tot de Aardse Tijdreis. Herkomst aardse materie, ontstaan van het zonnestelsel en de Aarde, het Hadeïcum.

Dag 2:
Het Archeïcum en Proterozoïcum: ontstaan van het leven. De planetaire processen en de verschijningsvorm van de Aarde ontwikkelen zich naar een meer stabiele en herkenbare toestand. Biologische activiteit speelt hierbij een belangrijke rol.

Dag 3:
Paleozoïcum: de afzonderlijke continenten worden herkenbaar, leven ontwikkeld een hoge mate van complexiteit en verovert het land.

Dag 4:
Mesozoïcum: de geologische dynamiek laat de huidige continenten ontstaan in een warme wereld waar dinosauriërs domineren.

Dag 5:
Kenozoïcum: in een afkoelende wereld ontstaat de moderne continent configuratie die gepaard gaat met grootschalige gebergtevorming. Tijdens een snelle ontwikkeling bezetten zoogdieren vele nieuw ontstane niches.

Dag 6:
Kwartair: Glacialen en Interglacialen, geomorfologie, het Nederlandse landschap.

Extra informatie:

Cursusdata: 14, 21 en 28 januari 2027; 4, 11 en 18 februari 2027

Studiemateriaal: Om actief met de lesstof aan de slag te gaan en kennis te maken met de geologische denkwijze, worden facultatieve opdrachten aangeboden. Voor deze cursus wordt de volgende literatuur aanbevolen, maar deze is niet verplicht: Wolfgang Oschmann, Evolution der Erde. Geschichte des Lebens und der Erde (4e druk, UTB GmbH, 2025), ISBN 978-3-8252-6287-7 Andrew Knoll, De aarde: Een kleine geschiedenis (Thomas Rap, 2021), ISBN 978-94-004-0805-0 Na afloop van de cursusbijeenkomst stuurt de docent leessuggesties en de presentatieslides.

Voorkennis:

Voor het volgen van deze cursus is geen voorkennis vereist. Basiskennis van fysische, chemische, biologische en geologische processen op middelbaar schoolniveau maakt het volgen van sommige onderwerpen uit de cursus wel eenvoudiger.

Cursuscode: 4N7 147

Werkvorm: Hoorcollege en werkcollege

Docent(en)

Foto van docent Marcel van Schoor

Marcel van Schoor

Studeerde vier jaar aan de Universiteit van Amsterdam. Hierna was hij tien jaar reisleider voor SNP en heeft hij veel bestemmingen met vulkanen bezocht. Momenteel is hij werkzaam bij een ingenieurs­bureau.

Meer informatie

Locatie: Rotterdam

Bekijk de extra informatie op de HOVO Brabant website

Docent(en)

Foto van docent Marcel van Schoor

Marcel van Schoor

Studeerde vier jaar aan de Universiteit van Amsterdam. Hierna was hij tien jaar reisleider voor SNP en heeft hij veel bestemmingen met vulkanen bezocht. Momenteel is hij werkzaam bij een ingenieurs­bureau.

Informatie

  • Startdatum: 14 januari 2027
  • Einddatum: 18 februari 2027
  • Dag: Donderdag
  • Tijd: 13:15 – 15:00 uur
  • Aantal colleges: 6 bijeenkomsten
  • Categorie: Natuurwetenschappen
  • Prijs: 240,00