Bron: Afbeelding: ChatGPT

De kunst van het straffen

Met de inzet van het strafrecht willen we onze veiligheid vergroten. Maar lukt dat ook? Welke risico’s vinden we aanvaardbaar in het strafrecht en onze samenleving? Welke rol spelen media en politiek? En met welk doel straffen we en wat is het effect daarvan? 

Aan de hand van het boek De kunst van het straffen, zeven lessen over het strafrecht, wordt in deze cursus de focus gelegd op vol­wassenen die met het strafrecht in aanraking komen. We bespreken de positie van het slachtoffer, waarbij een slachtoffer van een zedendelict vertelt over haar proces. Daarnaast delen een medewerker in de tbs-sector en een voormalig gedetineerde hun ervaringen met de tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf en tbs-maatregel.  

Naspelen van een zitting

Ester Post bespreekt in zeven lessen verschillende facetten van het strafrecht en werpt de vraag op of de oplossing voor de veiligheid in het strafrecht ligt. In de laatste bijeenkomst kan een aantal van u in de huid kruipen van een rechter, verdachte, officier van justitie, slachtoffer, of advocaat. Het naspelen van een zaak gebaseerd op echte feiten laat u het strafrecht op een hele andere manier ervaren.

Het programma:

Dag 1:
De eerste bijeenkomst begint met een introductie van de cijfers als het gaat om aangifte, opheldering en afdoening van zaken. Daarna volgt een introductie van de straffen en maatregelen die ons strafrecht kent. Vervolgens wordt ingegaan op de rol die geld speelt in het strafrecht. Wat mag onze veiligheid eigenlijk kosten? Hoe doordacht zijn keuzes die worden gemaakt? Hoe kunnen de capaciteitstekorten worden verklaard en wat had de politiek daaraan kunnen doen? Dat zijn vraagstukken die deze bijeenkomst worden besproken.

Dag 2:
Mediaberichtgeving over incidenten met veroordeelden zijn vaak aanleiding voor de politiek om wetgeving en beleid aan te passen. Vroeger werd daar heel anders mee omgegaan. Hoe kunnen deze verschillen worden verklaard en zijn er redenen om ons zorgen te maken als het gaat om (het aantal) incidenten? Regeerakkoorden vormen de laatste jaren vaker de aanleiding om zaken aan te passen en te veranderen in het strafrecht, maar is dat wel een goede basis om als vertrekpunt te nemen?

Dag 3:
Wat vinden wij belangrijk bij het opleggen van straffen of maatregelen? Willen wij inzetten op recidivevermindering (het voorkomen dat iemand opnieuw de fout in gaat) en/of zwaardere straffen? Wat betekent dat dan in de praktijk? Wie heeft daarin welke rol/aandeel: denk aan de Officier van Justitie, de advocaat, de reclassering en de rechtbank. Aan de hand van concrete zaken gaan wij in op die vragen, waarbij ook stil gestaan wordt bij de vraag naar de effectiviteit van straffen en maatregelen.

Dag 4:
De afgelopen twee decennia is het slachtoffer steeds meer in beeld gekomen in het strafrecht. Wat is de positie van het slachtoffer en de nabestaanden nu concreet? Wat vinden slachtoffers en nabestaanden belangrijk als het gaat om het strafrecht? Maar ook: waar hebben ze wel/niet recht op? Ook zal worden gekeken naar de geschiedenis van de positie van het slachtoffer. Hoe kan het dat ze decennialang nauwelijks in beeld waren in het strafproces? Een slachtoffer in een zedenzaak komt vertellen over dit proces in het algemeen en haar eigen zaak in het bijzonder.

Dag 5:
De tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen. Waar gebeurt er in de praktijk. Hoe ziet een dag in een gevangenis of in een tbs-kliniek eruit. Wat mag wel/niet? Iemand die een gevangenisstraf heeft uitgezeten, komt daarover vertellen en een medewerker van een tbs-kliniek komt vertellen over de tenuitvoerlegging van de tbs-maatregel, over verlof en andere vrijheden.

Dag 6:
Het strafrecht wordt zeker de afgelopen jaren vaak gezien en ingezet als middel om de samenleving veiliger te maken. Maar het strafrecht komt pas in beeld als het al mis is gegaan. Dus wat kan er anders/beter? Wat is nodig om te voorkomen dat iemand met het strafrecht in aanraking komt en wat kunnen wij zelf doen? Daarover gaat het in deze bijeenkomst, waarbij tevens vragen kunnen worden gesteld over de zitting op 2 april. De stukken voor de zitting van 2 april zullen dan kort worden toegelicht en de cursisten die een rol hebben kunnen daar dan nog vragen over stellen.

Dag 7:
Een zitting in een strafzaak waarin deelnemers een rol kunnen spelen als rechter, Officier van Justitie, advocaat, slachtoffer of verdachte. De zaak is gebaseerd op feiten uit een echte zaak.

Extra informatie:

Cursusdata: 5, 12 en 19 februari 2027; 5 en 12 maart 2027; 2 en 9 april 2027

Studiemateriaal: De cursus bevat geen huiswerk of opdrachten, met uitzondering van de voorbereiding op de strafzaak. Voor deze cursus wordt het volgende cursusboek aanbevolen, maar dit is niet verplicht: De kunst van het straffen. 7 lessen over het strafrecht, geschreven door de docent. Het boek verschijnt naar verwachting in januari 2027 en kost circa € 32,50. Na afloop van de cursusbijeenkomst geeft de docent leessuggesties.

Cursuscode: 4M7 145

Werkvorm: Hoorcollege en werkcollege

Docent(en)

Foto van docent Ester Post

Ester Post

Promoveerde in 2023 op het onderwerp: ‘De kunst van het straffen? Forensische zorg als premisse’. Op dit moment werkt zij als universitair docent en zelfstandig onderzoekster. Daarnaast werkt zij als rechter-plaatsvervanger bij de Rechtbank Midden-Nederland (sectie strafrecht).

Meer informatie

Locatie: Rotterdam

Bekijk de extra informatie op de HOVO Brabant website

Docent(en)

Foto van docent Ester Post

Ester Post

Promoveerde in 2023 op het onderwerp: ‘De kunst van het straffen? Forensische zorg als premisse’. Op dit moment werkt zij als universitair docent en zelfstandig onderzoekster. Daarnaast werkt zij als rechter-plaatsvervanger bij de Rechtbank Midden-Nederland (sectie strafrecht).

Informatie

  • Startdatum: 5 februari 2027
  • Einddatum: 9 april 2027
  • Dag: Vrijdag
  • Tijd: 13:15 – 15:00 uur
  • Aantal colleges: 7 bijeenkomsten
  • Categorie: Mens & maatschappij
  • Prijs: 345,00
  • Opmerking(en):
    Let op: op vrijdag 9 april is de cursus van 11:00 – 15:00 uur.