Macht over Recht? De oprichting van de VOC
De Verenigde Oost-Indische Compagnie is opgericht in 1602 en was één van de grootste bedrijven van Europa. Het was de eerste multinational, een onderneming met duizenden werknemers, een naamloze vennootschap met verhandelbare aandelen, een toonbeeld van financiële innovatie. Of toch niet?
De VOC domineerde de Europese handel met Azië door grootschalig geweld te gebruiken, niet alleen tegen concurrerende compagnieën maar ook tegen de bevolking van de Indonesische archipel. Om haar economische doelen te bereiken, schuwde de compagnie geen enkel middel en koos bewust voor genocide, slavernij en militaire overheersing. Dit had verstrekkende gevolgen voor de betrokken samenlevingen.
Onderzoek naar de eerste 20 jaar
Oscar Gelderblom deelt in deze collegereeks de resultaten van het onderzoek dat hij samen met Abe de Jong en Joost Jonker doet naar de financiële geschiedenis van de VOC in de eerste twintig jaar van haar bestaan. Daaruit blijkt dat de unieke financiële organisatie van de compagnie geen toeval was, maar een direct gevolg van het grootschalige gebruik van geweld in Azië. Deze bevindingen dagen het beeld uit van de VOC als vooraanstaande handelsonderneming, en laten zien hoe nauw economisch succes en gewelddadige onderdrukking met elkaar verweven waren.