Ik hoor, ik hoor wat jij niet hoort
Net zoals de symboliek in schilderkunst, bevat klassieke muziek talrijke ‘verborgen’ muzikale codes. De middeleeuwer Guillaume de Machaut plaatste door minieme ritmische verschuivingen belangrijke woorden op de voorgrond, Scarlatti verklankte straatgeluiden, Schubert ving herinnering in noten en Schumann wist verliefdheid en verlangen feilloos in muziek om te zetten.
In deze cursus worden uw oren opengezet, terwijl notenlezen geen vereiste is. Met het humanisme kregen componisten oog voor de tekst, zoals Josquin met zijn Ave Maria. Vanaf 1600 ontstond een sterke band tussen redekunst en muziek. Zo zei Albert Schweitzer: “De verhouding van Bachs muziek tot haar tekst is zo levendig als men zich maar kan voorstellen.” Mozart gebruikte muzikale ‘sjabloontjes’, ooit herkenbaar voor velen, maar nu vergeten.
Bedrog, dreiging en troost
Euwe de Jong laat ook andere muzikale codes de revue passeren, waaronder die van Richard Strauss die zelfverzekerd vertelde dat hij een glas bier in noten kon omzetten. Een symfonie van Mahler klinkt als een markt met een veelheid aan kleurrijke kraampjes. Luister hoe Schönberg bedrog muzikaal presenteert, voel de dreiging van de twintigste eeuw in Weberns spaarzame noten en ervaar troost bij Arvo Pärt.