Bron: Een kijkje in een kraamkamer van sterren met gasnevels, stofnevels met bovenin een jonge sterhoop. James Webb opname van de nevel NGC 6357 op een afstand van 8000 lichtjaar. Foto: NASA, ESA, CSA en STScI

Het mysterieuze heelal

Kijkt u op een donkere nacht ook wel eens naar de hemel boven u? En bent u dan ook benieuwd naar wat zich daar allemaal afspeelt? Deze cursus gaat niet alleen over de wonderbaarlijke objecten die het heelal bevolken, zoals witte dwergen, rode reuzen, zwarte gaten, kosmische nevels en melkwegstelsels, maar ook over de verbazende verschijnselen en processen die we daar zien. 

Denk daarbij aan de geboorte van sterren, exploderende sterren, rimpelingen van de ruimte door zwaartekrachtsgolven en onder meer botsende melkwegstelsels. Hoe worden sterren geboren? Hoe leven sterren en hoe oud worden ze? Vanzelfsprekend komt ook de Oerknal aan bod waarmee het 14 miljard jaar geleden allemaal begon. Hoe moeten we ons dat voorstellen?  

Donkere materie en energie

Henny Lamers laat dit in acht colleges de revue passeren. Daarnaast heeft hij ook aandacht voor de grootste raadsels, zoals: wat is donkere materie en wat is donkere energie? De uitdijing van het heelal gaat steeds sneller. Hoe kan dat? En wat leert ons dat voor de toekomst? Al deze onderwerpen worden besproken aan de hand van prachtige opnames van onder andere de James Webb Ruimte Telescoop.

Het programma:

Dag 1:
Kennismaken met het heelal: objecten, afstanden en afmetingen. Telescopen op aarde en in de ruimte: o.a. Hubble en Webb.
Hoe meten we afstanden, snelheden, helderheden, massa en temperaturen?

Dag 2:
Hoe worden sterren geboren? Een kijkje in hun kraamkamers met de James Webb Telescoop. Hoe leven sterren en hoe oud worden ze?

Dag 3:
De dood van sterren: uitbarstingen en explosies. Lijken van sterren: witte dwergen, neutronen sterren, pulsars, zwarte gaten.

Dag 4:
Zwarte gaten! Wat zijn het? Hoe ontstaan ze? Wat gebeurt er als je te dichtbij komt? Zijn ze gevaarlijk?

Dag 5:
Hoe ziet ons melkwegstelsel met 200 miljard sterren er uit? Spiraal armen en een superzwaar zwart gat in het centrum! Onze Melkweg bestaat grotendeels uit “donkere materie”. Een van de grootste raadsels: wat is het?

Dag 6:
Melkwegstelsels: de bouwstenen van het heelal in allerhande soorten en vormen. Wat gebeurt er als melkwegstelsels botsen? Onze Melkweg vangt nu een klein stelsel in. Kosmisch kannibalisme!

Dag 7:
Zwaartekrachtsgolven. Hoe kan de ruimte rimpelen? Hoe kun je dat meten? Hoe ontstaan zwaartekrachtsgolven?

Dag 8:
De Oerknal. Wat? Waar? Wanneer? Wat was er daarvoor? Hoe moet je dat opvatten? De straling van de oerknal is gemeten: wat leert het ons? Hoe ontstond materie? De uitdijing van het heelal gaat steeds sneller. Hoe kan dat? Donkere energie?

Extra informatie:

Cursusdata: 30 maart 2027; 6, 13 en 20 april 2027; 4, 11, 18 en 25 mei 2027

Studiemateriaal: Voorafgaand aan de cursusbijeenkomst stuurt de docent de presentatieslides.

Cursuscode: 1N7 115

Werkvorm: Hoorcollege

Docent(en)

Foto van docent Henny Lamers

Henny Lamers

Emeritus hoogleraar astrofysica aan de Universiteit Utrecht en de Universiteit van Amsterdam, is lid van de KNAW en erelid van de American Astronomical Society. Hij werd genomineerd als Docent van het jaar voor de Universiteit Utrecht.

Meer informatie

Locatie: Utrecht

Bekijk de extra informatie op de HOVO Brabant website

Docent(en)

Foto van docent Henny Lamers

Henny Lamers

Emeritus hoogleraar astrofysica aan de Universiteit Utrecht en de Universiteit van Amsterdam, is lid van de KNAW en erelid van de American Astronomical Society. Hij werd genomineerd als Docent van het jaar voor de Universiteit Utrecht.

Informatie

  • Startdatum: 30 maart 2027
  • Einddatum: 25 mei 2027
  • Dag: Dinsdag
  • Tijd: 11:00 – 12:45 uur
  • Aantal colleges: 8 bijeenkomsten
  • Categorie: Natuurwetenschappen
  • Prijs: 310,00