Bron: Aardlagen lezen langs de weg bij Aliaga, Spanje. (Foto: Marcel van Schoor)

Het verhaal van de aarde

Het wordingsverhaal van onze planeet is indrukwekkend en complex. In deze collegereeks staat de bewogen aardgeschiedenis centraal: van een verzengend heet begin tot de levensvriendelijke planeet van nu. Hoe heeft deze ontwikkeling plaatsgevonden en hoe is dit verhaal ontdekt? 

In de zeventiende eeuw ontstond het inzicht dat gelaagde gesteenten niet in één moment zijn gevormd, maar laag voor laag een lange tijdspanne vertegenwoordigen. Daarmee werd duidelijk dat gesteenten een geschiedenis bevatten. Dit inzicht vormde een stap in het ontsluiten van de ontstaansgeschiedenis van de aarde.  

Fossielen als gids

Fossielen bleken een essentieel hulpmiddel bij het indelen van de geologische tijd. Al vóór de evolutietheorie van Charles Darwin werd ontdekt dat gesteentelagen herkenbaar zijn aan hun fossielinhoud. Zo ontstond een relatieve tijdschaal, zonder exacte datering in jaren. Rond 1800 kwam de realisatie dat de ouderdom van de aarde duizeling­wekkend hoog kon zijn. Het duurde meer dan 100 jaar voordat dit inzicht breder omarmd werd. Vanaf het begin van de twintigste eeuw maakten nieuwe technieken het mogelijk de ouderdom van gesteenten in jaren te bepalen. De lange aardgeschiedenis blijkt een intensief samenspel van aardse en biologische processen. Waaruit bestaat deze wisselwerking en welke invloed heeft het leven op de aarde zelf?

 

Deze cursus maakt deel uit van de leergang ‘Planeet aarde en het leven: een verbonden geschiedenis’. 

Het programma:

Dag 1:
Kijken als een geoloog, Inleiding dynamische planeet aarde

Dag 2:
Omvangrijk en diepgaand: plaattektoniek

Dag 3:
Geen steen blijft onberoerd: exogene processen

Dag 4:
De peilloze afgrond: ontdekking van de geologische tijd

Dag 5:
De aardgeschiedenis lezen uit de gesteenten: stratigrafie

Dag 6:
Vervolg stratigrafie

Extra informatie:

Cursusdata: 5, 12, 19 en 26 november 2026; 3 en 10 december 2026

Locatie: Hogeschool Rotterdam

Studiemateriaal:

Sterk aanbevolen, maar niet verplicht: Paul Lyle (2019) Introducing Stratigraphy. Liverpool University Press. ISBN 9781780460222. Aanbevolen, maar niet verplicht: Gerard Aalders 2014: Gevecht met de tijd. Aspekt. ISBN 978946153382.

Voorkennis:

Voor het volgen van deze cursus is in de basis geen voorkennis vereist. Basiskennis van fysische, chemische en geologische processen op middelbaar schoolniveau maakt het volgen van sommige onderwerpen uit de cursus wel eenvoudiger.

Cursuscode: 4N6 345

Werkvorm: Hoorcollege

Docent(en)

Foto van docent Marcel van Schoor

Marcel van Schoor

Studeerde vier jaar aan de Universiteit van Amsterdam. Hierna was hij tien jaar reisleider voor SNP en heeft hij veel bestemmingen met vulkanen bezocht. Momenteel is hij werkzaam bij een ingenieurs­bureau.

Meer informatie

Locatie: Rotterdam

Zie de extra informatie voor details

Docent(en)

Foto van docent Marcel van Schoor

Marcel van Schoor

Studeerde vier jaar aan de Universiteit van Amsterdam. Hierna was hij tien jaar reisleider voor SNP en heeft hij veel bestemmingen met vulkanen bezocht. Momenteel is hij werkzaam bij een ingenieurs­bureau.

Informatie

  • Startdatum: 5 november 2026
  • Einddatum: 10 december 2026
  • Dag: Donderdag
  • Tijd: 13:15 – 15:00 uur
  • Aantal colleges: 6 bijeenkomsten
  • Categorie: Natuurwetenschappen
  • Prijs: 240,00