Bron:

Hoe blijven we in leven? Het afweersysteem

Om ons te beschermen tegen ziekmakers beschikt het lichaam over een zeer complex afweersysteem van organen, cellen, eiwitten en signaalstoffen. Deze onderdelen werken samen in een verfijnde choreografie, waarin ook gemakkelijk verstoringen kunnen optreden, zoals chronische ontstekingen. 

Het afweersysteem moet als het ware worden opgeleid om effectief op te treden tegen ziekmakers, zonder het lichaam zelf te bescha­digen. Toch zijn fouten niet altijd te vermijden en kunnen aan­doeningen ontstaan zoals allergieën en auto-immuniteit. Kennis van het afweersysteem wordt gebruikt om immunologische afwijkingen te corrigeren en om vaccinaties te ontwikkelen. Met de groei van deze kennis dienen zich steeds nieuwe mogelijkheden aan, zoals het gebruik van mRNA-vaccins bij de bestrijding van kanker.  

Een eigen afweersysteem

Recent is duidelijk geworden dat elke cel beschikt over een eigen, afzonderlijk intracellulair afweersysteem tegen virussen. Dit systeem speelt een rol bij veroudering en biedt daarbij nieuwe inzichten die samenhangen met het manipuleren van DNA. Bij veel aandoeningen, waaronder diabetes en Alzheimer, blijkt het afweersysteem een belangrijke rol te spelen. In deze cursus onderzoeken we welke rol het precies speelt en wat deze kennis kan betekenen.

 

Deze cursus maakt deel uit van de leergang ‘Levenswetenschappen’.

Het programma:

Dag 1:
Onderdelen van het afweersysteem:
In dit college wordt uitgelegd wat de rol is van het beenmerg, de lymfeklieren en de milt, en wat antilichamen, cytokines en T en B cellen zijn.

Dag 2:
Hoe leert het afweersysteem:
Wat ontstaat “self/non-self discrimination”, wat is de “Danger-hypothesis”, en hoe werken vaccins en immunotherapie.

Dag 3:
Huidige kennis en wetenschappelijk onderzoek:
Hoe werkten de verschillende vormen van immunologische kankerbestrijding zoals mRNA vaccins en CAR-T.

Dag 4:
Het intracellulaire afweersysteem:
Hoe werkt de afweer tegen virussen, en hoe leidt dat tot nieuwe manieren om DNA te manipuleren, bijvoorbeeld via RNAi en CRISPR.

Dag 5:
Afweer en veroudering.
Wat gebeurt er bij Chronische ontstekingen, en wat is diabetes, Alzheimer en veroudering. En wat is de rol van bacteriën en virussen met wie we samenleven.

Extra informatie:

Cursusdata: 6, 13 en 27 oktober 2026; 3 en 10 november 2026

Locatie: Hogeschool Utrecht

Studiemateriaal: Aanbevolen literatuur, maar niet verplicht: Molecular and Cell Biology For Dummies, Rene Fester Kratz, ISBN: 978-0-470-43066-8, 384 pages, May 2009. €16,99 (dit boek is in het Engels).

Cursuscode: 2N6 326

Werkvorm: Hoorcollege

Docent(en)

Foto van docent Ruud Licht

Ruud Licht

Studeerde Medische Biologie aan de Universiteit van Amsterdam en deed aan verschillende universiteiten onder­zoek naar vaccins, auto-immuniteit, stamcellen en tissue-engineering. Momenteel richt hij zich op onderwijs geven en schrijven over wetenschap.

Meer informatie

Locatie: Amersfoort

Zie de extra informatie voor details

Docent(en)

Foto van docent Ruud Licht

Ruud Licht

Studeerde Medische Biologie aan de Universiteit van Amsterdam en deed aan verschillende universiteiten onder­zoek naar vaccins, auto-immuniteit, stamcellen en tissue-engineering. Momenteel richt hij zich op onderwijs geven en schrijven over wetenschap.

Informatie

  • Startdatum: 6 oktober 2026
  • Einddatum: 10 november 2026
  • Dag: Dinsdag
  • Tijd: 11:00 – 12:45 uur
  • Aantal colleges: 5 bijeenkomsten
  • Categorie: Natuurwetenschappen
  • Prijs: 205,00