Bron: Foto: Wikimedia Commons (Koninklijke Bibliotheek)

Middeleeuwse teksten ontcijferd

Tot halverwege de vijftiende eeuw werden religieuze werken, historische kronieken en literaire teksten met de hand geschreven door beroepsschrijvers of kopiisten. In deze cursus staat het ontcijferen van middeleeuwse handschriften centraal: teksten worden gelezen én omgezet in hedendaagse letters. 

Aanvankelijk schreef men op perkament; vanaf de dertiende eeuw kwam ook papier in gebruik. De inhoud van een handschrift was afhankelijk van de wensen van de opdrachtgever, die bepaalde in welke taal – Latijn of volkstaal – en welk type tekst werd gekopieerd. De variatie was groot: er waren religieuze werken zoals Bijbels, gebeden, preken en mystieke teksten, maar ook historische kronieken, wetenschappelijke verhandelingen en literaire teksten zoals ridderromans en fabels. Kopiisten beheersten enkele duidelijke lettertypes zodat de (kleine) groep die de leeskunst machtig was, de teksten kon lezen.  

Een onleesbaar geheel

Wie vandaag een middeleeuws handschrift openslaat, ziet vaak een ogenschijnlijk onleesbaar geheel van tekens. Toch is het met geduld mogelijk om letters te herkennen en woorden te ontcijferen. In deze cursus oefenen we met het lezen van Middelnederlandse hand­schriften. Hoe zien de letters eruit? Waarom worden sommige letters verbonden? En welke afkortingen komen voor? Wekelijks werken we met (digitale) afbeeldingen van Middelnederlandse handschriften, waarbij de teksten worden omgezet in hedendaagse letters.

Extra informatie:

Cursusdata: 29 oktober 2026; 5, 12, 19 en 26 november 2026; 3, 10 en 17 december 2026

Studiemateriaal: Voorafgaand aan het college worden diverse teksten via de e-mail toegestuurd.

Cursuscode: 1G6 305

Werkvorm: Hoorcollege

Docent(en)

Foto van docent Ludo Jongen

Ludo Jongen

Doceerde van 1976-2013 Middelnederlandse Letter­kunde aan de Universiteit Leiden; van 2010 tot 2015 was hij als hoogleraar Nederlandse Letterkunde verbonden aan de Katholieke Universiteit Lublin Johannes Paulus II. Hij vertaalde – vaak in samen­werking met anderen – vele teksten uit het Middelnederlands.

Meer informatie

Locatie: Utrecht

Zie de extra informatie voor details

Docent(en)

Foto van docent Ludo Jongen

Ludo Jongen

Doceerde van 1976-2013 Middelnederlandse Letter­kunde aan de Universiteit Leiden; van 2010 tot 2015 was hij als hoogleraar Nederlandse Letterkunde verbonden aan de Katholieke Universiteit Lublin Johannes Paulus II. Hij vertaalde – vaak in samen­werking met anderen – vele teksten uit het Middelnederlands.

Informatie

  • Startdatum: 29 oktober 2026
  • Einddatum: 17 december 2026
  • Dag: Donderdag
  • Tijd: 11:00 – 12:45 uur
  • Aantal colleges: 8 bijeenkomsten
  • Categorie: Geschiedenis
  • Prijs: 310,00